🌌 Fizik: Büyük Patlama ve Parçacık Fiziği
Standart Model Parçacık Sözlüğü
Bilgi almak istediğiniz parçacığı yukarıya yazın.
Evrenin Yapı Taşları
Parçacık fiziği rehberi, maddeyi oluşturan en temel birimleri ve bu birimler arasındaki etkileşimi yöneten kuvvetleri inceler. Günümüzde kabul gören Standart Model, evrendeki bilinen tüm parçacıkları iki ana grupta toplar: Fermiyonlar (Madde parçacıkları) ve Bozonlar (Etkileşim parçacıkları).
🏗️ Hadronlar (Baryonlar & Mezonlar)
Kuarklardan oluşan parçacıklardır. 3 kuarklı olanlara Baryon (Proton, Nötron), bir kuark ve bir antikuarktan oluşanlara Mezon denir.
⚡ Leptonlar
Daha alt parçacığı olmayan temel parçacıklardır. Elektron, nötrino ve müon bu gruptadır. Güçlü nükleer kuvvetten etkilenmezler.
Doğadaki Dört Temel Kuvvet
| Kuvvet | Aracı Parçacık (Bozon) | Etki Menzili |
|---|---|---|
| Güçlü Nükleer | Gluon | Çok Kısa |
| Elektromanyetik | Foton | Sonsuz |
| Zayıf Nükleer | W ve Z Bozonları | Çok Kısa |
| Kütleçekimi | Graviton (Teorik) | Sonsuz |
Büyük Patlama (Big Bang) Teorisi
- • Genişleme: Edwin Hubble'ın gözlemleriyle evrenin sürekli genişlediği ve galaksilerin bizden uzaklaştığı kanıtlanmıştır.
- • Kozmik Fon Radyasyonu: Evrenin her yerinden gelen mikrodalga yayını, Büyük Patlama'nın en büyük kanıtıdır.
- • Antimadde: Her parçacığın bir karşıt parçacığı vardır. Parçacık ve antikuark birleştiğinde birbirini yok ederek enerjiye (foton) dönüşür.
Sınav Tüyosu: Proton'un kuark yapısı uud, Nötron'un kuark yapısı ise udd şeklindedir. "u" kuark +2/3, "d" kuark -1/3 yüklüdür.