DNA / RNA Nükleotit Hesaplayıcı
DNA/RNA baz çiftleri, Chargaff kuralı ve nükleotit hesaplamalarını kolayca yapın.
🧬 Chargaff Kuralı: A=T, G=C
DNA'daki A bazı oranı
DNA'daki G bazı oranı
DNA'daki toplam nükleotit sayısı
Sadece A, T, G, C harflerini girin (boşluksuz)
DNA'daki baz çifti sayısı
DNA ve RNA Nedir?
DNA (Deoksiribonükleik Asit) canlıların genetik bilgisini taşıyan moleküldür. Çift sarmal yapıda olup 4 farklı nükleotit bazından oluşur: Adenin (A), Timin (T), Guanin (G), Sitozin (C).
RNA (Ribonükleik Asit) DNA'dan protein sentezine kadar çeşitli görevler üstlenir. RNA'da Timin (T) yerine Urasil (U) bulunur.
Chargaff Kuralı
DNA'da Baz Eşleşmesi:
- Adenin (A) her zaman Timin (T) ile eşleşir → A = T
- Guanin (G) her zaman Sitozin (C) ile eşleşir → G = C
- Pürin (A+G) = Pirimidin (T+C)
- Toplam: A + T + G + C = %100
- Adenin (A) her zaman Timin (T) ile eşleşir → A = T
- Guanin (G) her zaman Sitozin (C) ile eşleşir → G = C
- Pürin (A+G) = Pirimidin (T+C)
- Toplam: A + T + G + C = %100
Hesaplama Örnekleri
Örnek 1: DNA'da %30 Adenin (A) var. Diğer bazlar?
- A = %30 → T = %30 (Chargaff)
- A + T = %60
- G + C = %100 - %60 = %40
- G = C = %40 ÷ 2 = %20
Örnek 2: 1000 bazlık DNA'da %25 Guanin var. Kaç tane Adenin?
- G = %25 → C = %25
- G + C = %50
- A + T = %50
- A = %25 → 1000 × 0.25 = 250 adet
- A = %30 → T = %30 (Chargaff)
- A + T = %60
- G + C = %100 - %60 = %40
- G = C = %40 ÷ 2 = %20
Örnek 2: 1000 bazlık DNA'da %25 Guanin var. Kaç tane Adenin?
- G = %25 → C = %25
- G + C = %50
- A + T = %50
- A = %25 → 1000 × 0.25 = 250 adet
DNA vs RNA Farkları
| Özellik | DNA | RNA |
|---|---|---|
| Şeker | Deoksiriboz | Riboz |
| Bazlar | A, T, G, C | A, U, G, C |
| Yapı | Çift sarmal | Tek iplik |
| Konum | Çekirdek, mitokondri | Çekirdek, sitoplazma |
| Görev | Genetik bilgi depolama | Protein sentezi |
Transkripsiyon (DNA → mRNA)
DNA'nın mRNA'ya kopyalanması işlemidir:
- DNA (Sense): ATG GCT AGC TAA
- mRNA: AUG GCU AGC UAA (T → U değişir)
- Sadece tek iplik (antisense/template) kopyalanır
- RNA polimeraz enzimi bu işlemi yapar
DNA Uzunluğu ve Molekül Ağırlığı
- 1 baz çifti uzunluğu: 0.34 nm (3.4 Å)
- 10 baz çifti: 1 tam sarım (3.4 nm)
- Ortalama molekül ağırlığı: 660 Da/nükleotit
- İnsan genomu: ~3.2 milyar baz çifti
Kodon Tablosu (Özet)
Başlangıç Kodonu: AUG (Metiyonin)
Stop Kodonları: UAA, UAG, UGA
Kodon Sayısı: 64 farklı kodon (4³)
Amino Asit: 20 farklı amino asit
Örnek: AUG GCU AGC UAA → Met-Ala-Ser-STOP
Stop Kodonları: UAA, UAG, UGA
Kodon Sayısı: 64 farklı kodon (4³)
Amino Asit: 20 farklı amino asit
Örnek: AUG GCU AGC UAA → Met-Ala-Ser-STOP
DNA Replikasyonu
- Yarı-muhafazakar: Her yeni DNA'da 1 eski + 1 yeni iplik
- DNA polimeraz: Yeni ipliği sentezler
- Helikaz: Çift sarmalı açar
- Primaz: Başlangıç RNA primeri yapar
Sık Sorulan Sorular
Çift sarmal yapıda Adenin (A) her zaman Timin (T) ile, Guanin (G) her zaman Sitozin (C) ile hidrojen bağı yapar.
Bu nedenle A miktarı T miktarına eşittir.
RNA'nın kimyasal yapısı DNA'dan farklıdır. RNA'da Timin (T) yerine Urasil (U) bulunur.
U da A ile eşleşir (A=U).